Aile konutu şerhi ailenin yaşadığı evi, malik eşin tek başına yapacağı işlemlere karşı korur. Ev kimin adına kayıtlı olursa olsun, eşlerin birlikte yaşadığı konut aile konutu sayılır. Malik eş bu konutu diğer eşin açık rızası olmadan satamaz, bağışlayamaz ya da konut üzerindeki hakları sınırlandıramaz.
Aile konutu şerhinin yasal dayanağı nedir?
Aile konutu koruması 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesinde düzenlenir. Kanun, eşlerden birinin diğerinin açık rızası olmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemeyeceğini, konutu devredemeyeceğini ve konut üzerindeki hakları sınırlayamayacağını öngörür. Aile konutu eşlerden birine aitse, diğer eş tapu kütüğüne bu yönde şerh verilmesini isteyebilir.
Aile konutu nedir?
Aile konutu eşlerin hayatlarını birlikte sürdürdükleri, yaşam merkezi olarak kullandıkları konuttur. Yazlık ya da ara sıra kullanılan evler kural olarak aile konutu sayılmaz. Bir evliliğin aynı anda yalnızca bir aile konutu olur. Eşler boşanma davası sırasında ayrı yaşasa bile, dava süresince konut aile konutu niteliğini korur.
Aile konutu şerhi nasıl konulur?
Aile konutu şerhi, malik olmayan eşin talebiyle tapu kütüğüne işlenir. Talep, evlilik ilişkisini ve konutun aile konutu olarak kullanıldığını gösteren belgelerle tapu müdürlüğüne yapılabilir. Uyuşmazlık varsa aile mahkemesinden şerh verilmesine karar istenebilir. Boşanma davası sürerken mahkemeden, konutun devrini önleyen bir geçici önlem kararı da talep edilebilir.
Şerh konulmazsa koruma ortadan kalkar mı?
Hayır. Aile konutu koruması kanundan doğar ve şerhin varlığına bağlı değildir. Şerh, korumayı tapu kaydında görünür hale getirir ve üçüncü kişilerin iyi niyet iddiasını zayıflatır. Şerh yoksa ve konutu satın alan kişi konutun aile konutu olduğunu bilmiyorsa, iyi niyetli üçüncü kişinin korunup korunmayacağı somut olaya göre değerlendirilir. Şerh bu yönüyle ispatı kolaylaştıran önemli bir güvencedir.
Aile konutu kiralıksa ne olur?
Aile konutu kiralıksa kira sözleşmesini yalnız bir eş imzalamış olsa bile, kiracı eş diğer eşin açık rızası olmadan sözleşmeyi feshedemez. Kiracı olmayan eş, kiraya verene bildirimde bulunarak kira sözleşmesinin tarafı haline gelebilir. Bu bildirimden sonra her iki eş de kira borcundan müteselsilen sorumlu olur.
Eşin rızası olmadan yapılan satış geçerli midir?
Eşin açık rızası olmadan aile konutunun devri ya da üzerinde ipotek kurulması, diğer eşin açacağı davayla iptal edilebilir. Yerleşik içtihatta, aile konutu üzerinde rıza alınmadan kurulan ipoteğin de bu koruma kapsamında değerlendirildiği kabul edilir. Rıza yazılı ve açık olmalıdır; sessiz kalma rıza sayılmaz.
Aile konutu şerhi çoğu zaman boşanma ve mal paylaşımı süreçleriyle birlikte gündeme gelir. Bu konuda mal rejimi davası ve edinilmiş mallara katılma rejimi maddelerine bakabilirsiniz. Boşanma sürecinin akışı boşanma davası rehberinde anlatılır. Somut durumunuz için aile hukuku alanında çalışan avukatlara danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.