Anonim şirket sermayesi paylara bölünmüş ve borçlarından yalnız kendi mal varlığıyla sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay sahipleri şirket borçlarından kişisel olarak sorumlu tutulmaz. Yalnız taahhüt ettikleri sermaye payını ödemekle yükümlüdürler. Halk arasında kısaca AŞ olarak anılır.
Anonim şirketin yasal dayanağı nedir?
Anonim şirketin yasal dayanağı Türk Ticaret Kanunu'nun 329 ve devamındaki maddeleridir. Kanun kuruluşu, sermaye yapısını, organları, payları ve şirketin sona ermesini ayrıntılı biçimde düzenler. Bankacılık ve sigortacılık gibi alanlardaki anonim şirketler ayrıca kendi özel kanunlarına tabidir.
Anonim şirket nasıl kurulur?
Anonim şirket kurucuların esas sözleşmeyi imzalaması ve şirketin ticaret siciline tescil edilmesiyle kurulur. Şirket tüzel kişiliği tescille kazanır. Kuruluş başvurusu MERSİS üzerinden yapılır. Esas sözleşmede şirketin unvanı, merkezi, faaliyet konusu, sermayesi ve pay yapısı gösterilir.
Anonim şirket tek pay sahibiyle de kurulabilir. Kanunda bir en az esas sermaye tutarı öngörülmüştür. Bu tutar Cumhurbaşkanı kararıyla artırılabildiğinden güncel rakamı Ticaret Bakanlığı duyurularından kontrol etmeniz gerekir.
Anonim şirketin organları nelerdir?
Anonim şirketin zorunlu organları genel kurul ve yönetim kuruludur. Belirli ölçütleri aşan şirketlerde bağımsız denetim de zorunludur.
- Genel kurul: Pay sahiplerinden oluşur. Esas sözleşme değişikliği, yönetim kurulu seçimi ve kar dağıtımı gibi temel kararları alır.
- Yönetim kurulu: Şirketi yönetir ve temsil eder. Tek kişiden oluşabilir.
- Denetçi: Kanunda belirlenen büyüklükteki şirketlerde finansal tabloları denetler.
Genel kurul kararlarına karşı, toplantıya katılıp karara olumsuz oy veren ve bunu tutanağa geçirten pay sahibi iptal davası açabilir. Dava karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılır.
Pay sahibi şirket borçlarından sorumlu mu?
Hayır. Pay sahibi kural olarak şirket borçlarından sorumlu değildir. Şirket alacaklılarına karşı yalnız şirketin mal varlığı sorumludur. Yönetim kurulu üyelerinin ise kanuna ya da esas sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı kişisel sorumluluğu doğabilir. Kamu alacakları bakımından da kanuni temsilcilere ilişkin özel sorumluluk kuralları vardır.
Anonim şirket ile limited şirket arasındaki fark nedir?
| Ölçüt | Anonim şirket | Limited şirket |
|---|---|---|
| Ortak sayısı | Sınır yok | En çok 50 |
| Pay devri | Daha kolay, paylar halka arz edilebilir | Noter onaylı yazılı sözleşme ve genel kurul onayı |
| Yönetim | Yönetim kurulu | Müdür ya da müdürler kurulu |
Ayrıntılı karşılaştırma için limited şirket maddesine bakabilirsiniz. Şirketin ödeme güçlüğüne düşmesi halinde gündeme gelen iflas ve konkordato süreçlerini ayrı başlıklarda anlattık. Ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce çoğu zaman arabuluculuk şartı vardır.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Kuruluş, pay devri ya da ortaklık uyuşmazlığı için ticaret hukuku avukatları listesinden bir avukata danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.