İştirak Nafakası nedir?

İştirak nafakası çocuğun hakkıdır, ebeveynin değil. Velayet sahibi ebeveyn nafakayı çocuk adına alır ve çocuğun ihtiyaçları için kullanır. Ana ve babanın çocuğa bakma yükümlülüğü boşanmayla sona ermez; yalnızca biçim değiştirir. Çocukla birlikte yaşayan ebeveyn bakımı aynen, diğer ebeveyn ise parayla yerine getirir.

İştirak nafakasının yasal dayanağı nedir?

İştirak nafakası 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda boşanmanın çocuklara ilişkin sonuçları ve ana babanın bakım borcu hükümleri içinde düzenlenir. Kanun, velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasını öngörür. Evlilik dışında doğan ve babalığı kurulmuş çocuklar için de aynı bakım yükümlülüğü geçerlidir.

İştirak nafakasının miktarı nasıl belirlenir?

İştirak nafakasının miktarını hakim belirler. Kanuna göre nafaka; çocuğun ihtiyaçlarına, ebeveynlerin hayat koşullarına ve ödeme güçlerine göre hesaplanır. Çocuğun yaşı, okul ve sağlık giderleri, ebeveynlerin gelirleri dikkate alınır. Kanunda sabit bir oran ya da asgari tutar yoktur. Hakim, nafakanın her yıl hangi oranda artırılacağını da kararda gösterebilir; uygulamada çoğunlukla resmi enflasyon endeksine bağlı artış öngörülür.

İştirak nafakası ne zaman sona erer?

İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla, yani on sekiz yaşını doldurmasıyla kendiliğinden sona erer. Çocuk bu tarihten önce evlenirse ya da mahkeme kararıyla ergin kılınırsa da nafaka biter. Ergin olduktan sonra eğitimi devam eden çocuk, eğitimi tamamlanıncaya kadar ana ve babasından bakım isteyebilir. Bu talebi artık çocuk kendisi ileri sürer; talep iştirak nafakası değil, ayrı bir bakım alacağı olarak değerlendirilir.

İştirak nafakası artırılabilir ya da azaltılabilir mi?

Evet. Ebeveynlerin mali durumu ya da çocuğun ihtiyaçları önemli ölçüde değişirse nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması için dava açılabilir. Çocuğun okula başlaması, ciddi bir sağlık sorunu ortaya çıkması ya da nafaka yükümlüsünün gelirinin belirgin biçimde artması artırım sebebi olabilir. Velayetin değiştirilmesi halinde nafaka yükümlüsü de değişir. Bu davalar aile mahkemesinde görülür.

İştirak nafakası ödenmezse ne olur?

İştirak nafakası ödenmezse nafaka ilamı icra dairesine verilerek icra takibi başlatılır. Nafaka alacakları, maaş haczinde öncelikli sıradadır. İcra ve İflas Kanunu, nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında şikayet üzerine tazyik hapsine karar verilmesini öngörür. Borç ödenince tazyik hapsi kaldırılır.

İştirak nafakası ile yoksulluk nafakası arasındaki fark nedir?

İştirak nafakası çocuk için, yoksulluk nafakası ise boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek eş için ödenir. Yoksulluk nafakasında kusur durumu önemlidir; iştirak nafakasında ise ebeveynin boşanmadaki kusuru nafakayı etkilemez. Boşanma davası sürerken çocuk için ödenen nafaka ise tedbir nafakası niteliğindedir ve karar kesinleşince iştirak nafakasına dönüşür.

Nafaka türlerinin karşılaştırması nafaka türleri rehberinde yer alır. Somut bir artırım ya da tahsil sorununda aile hukuku alanında çalışan avukatlara danışabilirsiniz.

Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.