Mirasçılık belgesi halk arasında veraset ilamı olarak bilinir. Bir kişi öldüğünde, onun adına kayıtlı taşınmaz, banka hesabı ya da araç gibi malvarlığı üzerinde işlem yapabilmek için mirasçıların kim olduğunun resmi olarak gösterilmesi gerekir. Bu belge, mirasçılık sıfatını ve payları bu amaçla ortaya koyar.
Mirasçılık belgesinin yasal dayanağı nedir?
Mirasçılık belgesi 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenir. Kanun, belgenin sulh hukuk mahkemesince verileceğini ve noterlerce de düzenlenebileceğini öngörür. Noterlerin bu yetkisi 2011 yılında yapılan değişiklikle getirilmiştir. Noterlerin yetkisinin sınırları Noterlik Kanunu'nda düzenlenir.
Mirasçılık belgesi nereden alınır?
| Merci | Ne zaman tercih edilir? |
|---|---|
| Noter | Yasal mirasçılar için, nüfus kayıtları yeterli ve yargılama gerekmediğinde |
| Sulh hukuk mahkemesi | Vasiyetnameyle atanan mirasçı ya da vasiyet alacaklısı varsa, nüfus kayıtları yetersizse, yargılama gerekiyorsa ya da talep yabancılık unsuru taşıyorsa |
Noterden belge almak için kimlik ile mirasbırakanın bilgileri yeterlidir; noter nüfus kayıtlarını sistemden inceler. Mahkemeden alınacak belge için bir dilekçe verilir ve mahkeme gerekirse tanık dinler. Belgeyi her mirasçı tek başına isteyebilir. Hukuki yararı bulunan alacaklılar da belge talep edebilir. Noterin düzenlediği belgeye karşı, menfaati zedelenen kişiler sulh hukuk mahkemesine başvurabilir.
Mirasçılık belgesinde neler yazar?
Belgede mirasbırakanın kimliği, ölüm tarihi, mirasçıların adları ve her mirasçının terekedeki payı yazılır. Paylar genellikle kesirli sayılarla gösterilir. Belge yalnızca mirasçıları ve payları gösterir; terekede hangi malların bulunduğunu göstermez. Terekenin tespiti için ayrıca tapu, banka ve diğer kayıtlar sorgulanır. Mahkemeden terekenin tespiti de ayrı bir talep olarak istenebilir.
Mirasçılık belgesi nerelerde kullanılır?
- Tapuda miras yoluyla intikal işlemleri
- Bankalardaki hesap ve kiralık kasa işlemleri
- Araçların mirasçılar adına tescili
- Veraset ve intikal vergisi beyannamesi
- Ortaklığın giderilmesi ve diğer miras davaları
Mirasçılık belgesine itiraz edilebilir mi?
Evet. Mirasçılık belgesi kesin hüküm niteliği taşımaz ve aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir. Belgede eksik ya da yanlış mirasçı gösterilmişse, ilgili kişi her zaman belgenin iptalini ve yeni belge verilmesini dava yoluyla isteyebilir. Belgenin alınmış olması, vasiyetnamenin iptali ya da tenkis gibi davaları açma hakkını ortadan kaldırmaz.
Mirasçılık belgesi almak mirası kabul etmek mi demektir?
Hayır. Belgenin alınması mirası kabul anlamına gelmez ve mirasın reddi hakkını ortadan kaldırmaz. Belge almak, terekenin durumunu araştırmak için de çoğu zaman ilk adımdır. Ret için kanundaki üç aylık süre ayrıca işler.
Belgeden sonra mirasçılar paylaşmayı anlaşarak ya da dava yoluyla yapar; bkz. ortaklığın giderilmesi davası. Sürecin bütünü miras paylaşımı rehberinde anlatılır.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.