Müdafi ceza muhakemesinde şüpheli ya da sanığın savunmasını üstlenen avukattır. Kişi müdafiini kendisi seçebilir ya da kanunda sayılan hallerde baro bir avukat görevlendirir. Müdafi yardımı, anayasal savunma hakkının temel parçasıdır.
Müdafinin yasal dayanağı nedir?
Müdafinin yasal dayanağı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 149 ile 156. maddeleri arasındaki hükümlerdir. Kanun, şüpheli ya da sanığın soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında müdafi yardımından yararlanabileceğini belirtir.
Müdafi ile vekil arasındaki fark nedir?
Müdafi ile vekil arasındaki fark, avukatın temsil ettiği taraftır. Müdafi şüpheli ya da sanığı savunur. Mağdur, şikayetçi ya da katılan adına davaya katılan avukata ise vekil denir. Hukuk davalarında avukat her zaman vekil sıfatıyla hareket eder ve yetkisi vekaletnameye dayanır.
Zorunlu müdafilik hangi hallerde uygulanır?
Zorunlu müdafilik kişinin istemi aranmadan baro tarafından avukat görevlendirilmesidir. Şu hallerde uygulanır:
- Şüpheli ya da sanık çocuksa
- Kendini savunamayacak derecede malulse ya da sağır ve dilsizse
- Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suç söz konusuysa
Bunların dışında müdafi seçme imkanı olmadığını söyleyen kişiye, istemi halinde avukat görevlendirilir. Tutuklama istenen kişi de müdafi yardımından yararlanır. Uygulamada baroların bu görevlendirmesine CMK görevlendirmesi denir.
Müdafinin hakları nelerdir?
Müdafi soruşturma evresinde dosyayı inceleyebilir ve istediği belgelerin örneğini alabilir. Soruşturmanın amacı tehlikeye düşecekse hakim bu yetkiyi kısıtlayabilir. Kısıtlama kararı olsa bile şüphelinin ifade tutanağı, bilirkişi raporları ve şüphelinin katılabildiği işlemlerin tutanakları incelenebilir.
Şüpheli ya da sanık, vekaletname aranmadan müdafii ile her zaman ve başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir. Bu yazışmalar denetlenemez. Terör ve bazı örgütlü suçlarda gözaltındaki şüphelinin müdafiyle görüşmesi hakim kararıyla yirmi dört saat kısıtlanabilir. Bu sürede ifade alınamaz.
Birden fazla müdafi seçilebilir mi?
Evet. Şüpheli ya da sanık birden fazla müdafi seçebilir. Kanuni temsilcisi varsa o da müdafi seçebilir. Soruşturma evresinde ifade alınırken en çok üç avukat hazır bulunabilir. Örgüt faaliyeti kapsamındaki suçların duruşmalarında da aynı sınır uygulanır. Avukatın ifade ve sorgu süresince şüphelinin yanında olma hakkı engellenemez.
Müdafiin görevi hangi aşamalarda sürer?
Müdafiin görevi ilk ifadeden hükmün kesinleşmesine kadar her aşamada sürebilir. Müdafi ifade ve sorguda hazır bulunur, delil toplanmasını ister. Duruşmada savunma yapar, kanun yollarına başvurur. Seri muhakeme teklifinin kabulü de ancak müdafi huzurunda geçerlidir.
Müdafi ücreti nasıl belirlenir?
Seçilen müdafinin ücreti avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmeyle belirlenir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi her yıl yayımlanır ve sözleşmede bunun altında ücret kararlaştırılamaz. Baronun görevlendirdiği müdafinin ücreti ise devlet tarafından karşılanır.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Gözaltı ya da ifade çağrısı aldıysanız ceza avukatları listesinden bölgenizde çalışan avukatlara ulaşabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.