Katılan suçtan zarar gördüğü için ceza davasına taraf olarak dahil edilen gerçek ya da tüzel kişidir. Kamu davasını savcı açar, ancak katılan sıfatı alan kişi davada kendi haklarını doğrudan savunur. Halk arasında müdahil olmak olarak da bilinir.
Katılanın yasal dayanağı nedir?
Katılanın yasal dayanağı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 237 ile 243. maddeleri arasındaki hükümlerdir. Kanun kimin, ne zaman, nasıl katılabileceğini düzenler. Katılanın hakları da aynı bölümde yer alır.
Kimler kamu davasına katılabilir?
Kamu davasına mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar katılabilir. Mağdur suçun doğrudan hedefidir. Suçtan zarar gören ise suç yüzünden zarara uğrayan diğer kişilerdir. Örneğin öldürülen kişinin yakınları bu kapsamdadır.
Davaya katılma ne zaman ve nasıl yapılır?
Davaya katılma iddianamenin kabulünden sonra ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar her aşamada yapılabilir. Katılma mahkemeye verilecek dilekçeyle ya da duruşmada sözlü istemin tutanağa geçirilmesiyle olur. Mahkeme savcıyı, sanığı ve müdafiini dinledikten sonra katılma isteminin uygun olup olmadığına karar verir.
Kanun yolu aşamasında ilk kez katılma istenemez. İlk derecede reddedilen ya da karara bağlanmayan istem, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilirse incelenir.
Katılanın hakları nelerdir?
Katılan duruşmada hazır bulunma ve delil sunma hakkına sahiptir. Başlıca hakları şunlardır:
- Delillerin toplanmasını isteme ve tanıklara soru yöneltme
- Dosyayı inceleme ve belgelerin örneğini alma
- Hükme karşı istinaf ve temyiz yoluna başvurma
- Kendini bir avukat vekil aracılığıyla temsil ettirme
Katılan isterse baro, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip ve kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında avukat görevlendirir. Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda da bu hak vardır. Mağdur çocuksa ya da kendini savunamayacak durumdaysa istem aranmaz.
Katılan ile şikayetçi arasındaki fark nedir?
Katılan ile şikayetçi arasındaki fark, davadaki konumdur. Şikayet eden kişi suçu bildirmiş olur, ancak davanın tarafı değildir. Katılan sıfatı ise mahkeme kararıyla kazanılır ve kanun yoluna başvurma gibi haklar sağlar. Katılma istemi reddedilmiş ya da karara bağlanmamış suçtan zarar görenlerin de kanun yolu hakkı korunur.
Katılmanın hukuk davasıyla ilişkisi nedir?
Ceza davasına katılmak tazminat almak anlamına gelmez. Maddi ve manevi tazminat talepleri kural olarak hukuk mahkemesinde ayrıca açılan davayla ileri sürülür. Ceza dosyasındaki deliller bu davada önemli bir dayanak olur. Ayrıntılar için maddi ve manevi tazminat davası rehberine bakabilirsiniz.
Duruşma aşamasını kovuşturma maddesinde anlattık. Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Mağdursanız ceza avukatları listesinden bir avukatla görüşebilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.