Erişim engeli internette yayımlanan bir içeriğe ulaşılmasının hakim ya da yetkili idari makam kararıyla engellenmesidir. Engel çoğu zaman URL bazında, yani yalnız ilgili sayfa için uygulanır. Bazı hallerde içeriğin yayından çıkarılmasına da karar verilebilir.
Erişim engelinin yasal dayanağı nedir?
Erişim engelinin yasal dayanağı 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun'dur. Kanunun 8, 8/A ve 9/A maddeleri farklı durumlar için farklı başvuru yolları öngörür. Kanundaki bazı idari görevler Temmuz 2026 değişikliğiyle Siber Güvenlik Başkanlığına geçmiştir.
Hangi içerikler için erişim engeli kararı verilir?
Erişim engeli içeriğin kanunda sayılan suçlardan birini oluşturduğuna dair yeterli şüphe bulunan yayınlar için verilir. Bu katalogda şu suçlar yer alır:
- İntihara yönlendirme ve çocukların cinsel istismarı
- Uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma ve sağlık için tehlikeli madde temini
- Müstehcenlik ve fuhuş
- Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama
- Atatürk aleyhine işlenen suçlar ile spor müsabakalarında yasa dışı bahis suçları
Karar soruşturma evresinde sulh ceza hakimi, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından verilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcı da karar verebilir, bu karar hakim onayına sunulur.
Özel hayatın gizliliği için erişim engeli nasıl istenir?
Özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğini düşünen kişi, ilgili idari makama doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini isteyebilir. Başvuruda içeriğin tam URL adresi, ihlalin nasıl gerçekleştiği ve kimlik bilgileri yer almalıdır. Erişim sağlayıcılar talebi en geç dört saat içinde uygular. Kişi talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunmalıdır. Hakim kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar.
Kişilik hakkı ihlallerinde erişim engeli istenebilir mi?
Kişilik hakkı ihlallerine özgü erişim engeli yolunu düzenleyen 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi, Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildi. İptal kararı Ekim 2024'te yürürlüğe girdi. Bu alanda yeni düzenleme çalışmaları gündemde olduğu için başvuru öncesinde yürürlükteki metni kontrol etmek gerekir. Kişilik hakkının korunması için hukuk mahkemesinde dava açma ve ihtiyati tedbir isteme imkanı ise genel hükümlere göre açıktır. İçerik bir suç oluşturuyorsa şikayet yoluyla ceza soruşturması da başlatılabilir.
Erişim engeli kararına nasıl itiraz edilir?
Erişim engeli kararına, Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki genel itiraz usulüne göre itiraz edilir. İtiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. İçerik sahibi, yer sağlayıcı ya da kararla hakkı etkilenen kişi itiraz edebilir. Kararların ölçülülük ilkesine uygun olması ve mümkünse yalnız ilgili URL ile sınırlı kalması gerekir.
Erişim engeli ile içeriğin yayından çıkarılması arasındaki fark nedir?
Erişim engeli ile içeriğin yayından çıkarılması arasındaki fark, içeriğin akıbetidir. Erişim engelinde içerik yerinde durur ama Türkiye'den ulaşılamaz. Yayından çıkarmada ise içerik sağlayıcı ya da yer sağlayıcı içeriği tamamen kaldırır. Veri işleme kaynaklı taleplerde kişisel verilerin korunması hükümleri de kullanılabilir.
Delil toplama ve şikayet adımlarını bilişim suçları şikayet rehberinde anlattık. Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Süreler çok kısa olduğundan bilişim avukatları listesinden hızlıca destek alabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.