İhtiyati tedbir yargılama sürerken hakkı korur. Tapu iptal davası görülürken taşınmazın üçüncü kişiye satılmasını engellemek, tedbir kararıyla tapu kaydına satış yasağı şerhi koydurmak bunun tipik örneğidir. Tedbir olmasaydı dava kazanılsa bile taşınmaz el değiştirmiş olabilirdi.
İhtiyati tedbirin yasal dayanağı nedir?
İhtiyati tedbir 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda geçici hukuki korumalar arasında düzenlenir. Para alacaklarının güvence altına alınması ise İcra ve İflas Kanunu'ndaki ihtiyati haciz kurumuyla sağlanır. Aile hukukunda boşanma davası sırasında alınan geçici önlemler Türk Medeni Kanunu'nda ayrıca yer alır.
İhtiyati tedbir hangi şartlarda verilir?
İhtiyati tedbir mevcut durumdaki bir değişme yüzünden hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da imkansız hale geleceği endişesi varsa verilir. Gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağı endişesi de yeterlidir. Talep eden taraf haklılığını kesin olarak değil, yaklaşık olarak ispat eder. Dilekçede tedbir sebebi ile istenen tedbirin türü açıkça gösterilir.
İhtiyati tedbirde teminat gerekir mi?
Evet. Tedbir talep eden kişi, haksız çıkarsa karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayacağı zararı karşılamak için teminat gösterir. Talep resmi belgeye ya da başka bir kesin delile dayanıyorsa veya durum gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini göstererek teminat almayabilir. Teminatın türü ve miktarı hakimin takdirindedir. Adli yardımdan yararlanan kişi teminattan muaftır.
İhtiyati tedbirde hangi süreler önemlidir?
- Tedbir kararının uygulanması, karar tarihinden itibaren bir hafta içinde istenmelidir. Aksi halde tedbir kendiliğinden kalkar.
- Dava açılmadan önce tedbir kararı alınmışsa, esas dava iki hafta içinde açılmalıdır. Dava açılmazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
- Karşı taraf dinlenmeden verilen tedbire, kararın uygulanmasından ya da tebliğden itibaren bir hafta içinde itiraz edilebilir.
İhtiyati tedbir hangi davalarda sık kullanılır?
İhtiyati tedbir en çok taşınmaz davalarında, şirket uyuşmazlıklarında, marka ile haksız rekabet davalarında kullanılır. Muris muvazaası iddiasıyla açılan tapu davalarında taşınmazın devrini önlemek için satış yasağı istenir; işleyişi tapu iptal ve tescil davası rehberinde anlatılır. Aile hukukunda ise boşanma davası süresince tedbir nafakası ve aile konutuyla ilgili önlemler gündeme gelir.
İhtiyati tedbir ile ihtiyati haciz arasındaki fark nedir?
İhtiyati tedbir para dışındaki hakları, örneğin bir taşınmazın mülkiyetini ya da bir eşyanın teslimini korur. İhtiyati haciz ise yalnızca para alacaklarını güvence altına alır ve borçlunun mallarına önceden el konulmasını sağlar. Para alacağı için ihtiyati tedbir istenemez. Tedbir kararına aykırı davranmak, kanunda disiplin hapsi yaptırımına bağlanmıştır.
Tedbir talebinin kabul edilip edilmemesi, dilekçedeki gerekçeye ve sunulan belgelere bağlıdır. Talebinizi hazırlarken bir avukattan destek almanız yerinde olur.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.