Kişisel verilerin korunması, bir kişiyi tanımlamaya yarayan her türlü bilginin hukuka uygun biçimde işlenmesini güvenceye alan kurallar bütünüdür. Ad, telefon numarası, IP adresi, fotoğraf ve konum bilgisi kişisel veriye örnektir. Kurallar hem şirketleri ve kamu kurumlarını hem de veri sahibini ilgilendirir.
Kişisel verilerin korunmasının yasal dayanağı nedir?
Kişisel verilerin korunmasının yasal dayanağı Anayasa'nın 20. maddesi ile 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur (KVKK). Kanun 2024'te 7499 sayılı Kanunla değiştirildi. Özel nitelikli verilerin işlenme şartları ve yurt dışına aktarım kuralları bu değişiklikle yeniden düzenlendi. Kurallar Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından denetlenir.
Kişisel veri ve özel nitelikli kişisel veri nedir?
Kişisel veri kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Özel nitelikli kişisel veri ise ifşası halinde ayrımcılığa yol açabilecek daha hassas verilerdir. Sağlık bilgisi, ırk, din, siyasi düşünce, sendika üyeliği, ceza mahkumiyeti, biyometrik ve genetik veriler bu gruptadır. Bu verilerin işlenmesi kural olarak yasaktır ve yalnız kanunda sayılan sınırlı hallerde mümkündür.
Kişisel veri sahibinin hakları nelerdir?
Kanunda ilgili kişi olarak anılan veri sahibi, veri sorumlusuna başvurarak şu hakları kullanabilir:
- Verisinin işlenip işlenmediğini ve hangi amaçla işlendiğini öğrenme
- Verinin aktarıldığı yurt içi ve yurt dışındaki üçüncü kişileri bilme
- Eksik ya da yanlış verinin düzeltilmesini isteme
- Kanuni şartlar oluştuğunda verinin silinmesini ya da yok edilmesini isteme
- Kanuna aykırı işleme nedeniyle uğradığı zararın giderilmesini talep etme
Kişisel veri ihlalinde nereye başvurulur?
Kişisel veri ihlalinde önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurulur. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde ve kural olarak ücretsiz sonuçlandırır. Başvuru reddedilirse, cevap yetersiz bulunursa ya da süresinde cevap verilmezse Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayet yoluna gidilir. Şikayet, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır. Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan şikayet edilemez.
KVKK'ya aykırılığın yaptırımları nelerdir?
KVKK'ya aykırılığın yaptırımları idari, cezai ve hukuki olmak üzere üç türlüdür. Kurul, aydınlatma yükümlülüğüne ve veri güvenliği tedbirlerine aykırılık gibi hallerde idari para cezası verir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. 1 Haziran 2024'ten bu yana Kurul'un idari para cezalarına karşı idare mahkemesinde dava açılır. Verileri hukuka aykırı kaydetmek, ele geçirmek ya da yaymak ise Türk Ceza Kanunu'nda suç olarak tanımlanmıştır. Kişilik hakkı zedelenen kişinin genel hükümlere göre tazminat hakkı da saklıdır.
KVKK ile erişim engeli arasındaki fark nedir?
KVKK ile erişim engeli arasındaki fark, korunan değer ve başvuru yoludur. KVKK verinin işlenme biçimini denetler ve veri sorumlusuna, ardından Kurul'a başvuruyu öngörür. Erişim engeli ise internetteki belirli bir içeriğe ulaşılmasını engelleyen tedbirdir ve 5651 sayılı Kanun'a dayanır. Aynı olayda iki yol birlikte kullanılabilir.
Sosyal medyada paylaşılan kişisel bilgiler ve dolandırıcılık gibi olaylarda izlenecek yolu bilişim suçları şikayet rehberinde anlattık. Online alışverişte veri paylaşımı için mesafeli sözleşme maddesine bakabilirsiniz. Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirketinizin uyum süreci ya da bir ihlal için bilişim avukatları listesinden bir avukata danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.