İhtiyati haciz alacaklıyı, borçlunun dava ya da icra takibi sürerken mallarını elden çıkarmasına karşı korur. Haciz konan mal borçlu tarafından satılamaz ya da devredilemez. Alacak kesinleştiğinde ihtiyati haciz kesin hacze dönüşür ve mal satışa çıkarılabilir.
İhtiyati haczin yasal dayanağı nedir?
İhtiyati haciz 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenir. Karar mahkemeden alınır; uygulama icra dairesi eliyle yapılır. Talep, esas davaya bakmaya yetkili mahkemeye ya da icra takibinin yapılacağı yer mahkemesine yöneltilir.
İhtiyati haciz hangi şartlarda istenir?
İhtiyati haciz vadesi gelmiş ve rehinle güvence altına alınmamış bir para alacağı için istenir. Vadesi gelmemiş alacaklar için de iki durumda karar verilebilir:
- Borçlunun belirli bir yerleşim yeri yoksa
- Borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya ya da kendisi kaçmaya hazırlanıyorsa
Alacaklı alacağın varlığını ve haciz sebebini mahkemeyi ikna edecek ölçüde yaklaşık olarak ispat eder. Çek ve bono gibi kambiyo senetleri, alacağın varlığını gösteren güçlü belgeler olduğundan uygulamada ihtiyati haciz taleplerinin önemli bir kısmına dayanak olur.
İhtiyati hacizde teminat gerekir mi?
Evet. Alacaklı haczin haksız çıkması halinde borçlunun ve üçüncü kişilerin zararını karşılamak üzere teminat gösterir. Alacak bir mahkeme ilamına dayanıyorsa teminat aranmaz. Kambiyo senetlerinde mahkeme teminat konusunda takdir yetkisine sahiptir. Haksız ihtiyati haciz yüzünden zarar gören borçlu, alacaklıdan tazminat isteyebilir.
İhtiyati haciz kararından sonra hangi süreler işler?
- Alacaklı, kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde icra dairesinden kararın uygulanmasını istemelidir.
- Dava ya da takip açılmadan haciz uygulanmışsa, alacaklı uygulamadan itibaren yedi gün içinde dava açmalı ya da icra takibi başlatmalıdır.
- Borçlu, haciz yüzüne karşı uygulanmışsa uygulamadan, değilse tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.
Bu sürelere uyulmazsa ihtiyati haciz kendiliğinden kalkar.
İhtiyati haciz kararına kimler itiraz edebilir?
Borçlu; mahkemenin yetkisine, ihtiyati haciz sebeplerine ve teminata itiraz edebilir. Menfaati etkilenen üçüncü kişiler de haciz sebeplerine ve teminata itiraz hakkına sahiptir. İtirazı karar veren mahkeme inceler. Borçlu, alacak tutarı kadar teminat göstererek haczin kaldırılmasını da isteyebilir.
İhtiyati haciz ile kesin haciz arasındaki fark nedir?
İhtiyati haciz geçici ve koruyucu bir önlemdir, malın satışına imkan vermez. Kesin haciz ise kesinleşmiş bir icra takibinde uygulanır ve satış yolunu açar. Para dışındaki haklar için ise ihtiyati tedbir yoluna gidilir. Takip sonrası itiraz yolları için icra takibine itiraz rehberine bakabilirsiniz. Sürelerin kısalığı nedeniyle bu alanda icra hukuku alanında çalışan avukatlarla görüşmek hak kaybını önleyebilir.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.