Karşılıksız çek kanuni ibraz süresi içinde bankaya sunulduğu halde hesapta yeterli para bulunmadığı için ödenmeyen çektir. Banka bu durumda çekin arkasına karşılıksız olduğunu yazar. Bu kayıt hem hamile tahsil yolu açar hem de keşideci için cezai sonuçlar doğurabilir.
Karşılıksız çekin yasal dayanağı nedir?
Karşılıksız çekin yasal dayanağı 5941 sayılı Çek Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun çeke ilişkin hükümleridir. Çek Kanunu bankanın sorumluluğunu ve cezai yaptırımları düzenler. Türk Ticaret Kanunu ise çekin şekil şartlarını, ibraz sürelerini ve zamanaşımını belirler.
Çekin ibraz süresi ne kadardır?
Çekin ibraz süresi, çek düzenlendiği yerde ödenecekse on gün, başka bir yerde ödenecekse bir aydır. Yurt dışında düzenlenen çeklerde süre kıtalara göre bir ya da üç aydır. Süreler, çekte yazılı düzenleme tarihinin ertesi günü başlar. Süresinde ibraz edilmeyen çek için cezai şikayet hakkı doğmaz.
Banka karşılıksız çekte ne kadar öder?
Banka süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için kanunda belirlenen sorumluluk tutarını hamile ödemekle yükümlüdür. Bu tutar her yıl Merkez Bankası tarafından güncellenir ve Resmi Gazete'de yayımlanır. Banka çekin kalan kısmı için karşılıksızdır işlemi yapar.
Karşılıksız çek keşide etmenin cezası nedir?
Karşılıksız çek keşide etmek, hamilin şikayeti üzerine adli para cezasıyla cezalandırılır. Ceza her çek için ayrı verilir ve karşılıksız kalan miktardan az olamaz. Mahkeme ayrıca çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmeder. Ödenmeyen adli para cezası doğrudan hapse çevrilir. Bu suçta uzlaşma, önödeme ve HAGB uygulanmaz.
Bu suçtan açılan davalar icra mahkemesinde görülür. Şikayet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.
Karşılıksız çekte etkin pişmanlık var mı?
Evet. Karşılıksız kalan çek bedelini kanuni faiziyle birlikte tamamen ödeyen kişi etkin pişmanlıktan yararlanır. Ödeme yargılama sırasında yapılırsa davanın düşmesine karar verilir. Hüküm kesinleştikten sonra yapılırsa mahkumiyet bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılır. Hamilin şikayetinden vazgeçmesi de aynı sonucu doğurur.
Karşılıksız çek alacağı nasıl tahsil edilir?
Karşılıksız çek alacağı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip edilerek tahsil edilir. Bu yolda borçluya on günlük ödeme süresi verilir. Borçlu itirazlarını beş gün içinde icra mahkemesine bildirmek zorundadır. Hamilin cirantalara, keşideciye ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar.
Çek ile bono arasındaki farkı ayrı maddede anlattık. Takip sürecinin genel işleyişi için icra takibi, haksız takibe karşı borçlunun yolu için menfi tespit davası maddelerine bakabilirsiniz. Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Hamil ya da keşideci olarak icra avukatları listesinden bir avukata danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.