Endüstriyel tasarım bir ürünün tamamının ya da bir parçasının dış görünümüdür. Bu görünüm çizgi, renk, biçim, şekil, doku ve malzeme gibi özelliklerden doğar. Bir şişenin formu, bir mobilyanın görünüşü ya da bir telefon kılıfının deseni tasarım korumasına konu olabilir.
Endüstriyel tasarımın yasal dayanağı nedir?
Endüstriyel tasarımın yasal dayanağı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'dur. Kanun tasarımın tanımını, koruma şartlarını, tescil sürecini ve koruma süresini düzenler. Tescil başvuruları Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılır.
Bir tasarımın korunması için hangi şartlar gerekir?
Tasarımın korunması için yeni olması ve ayırt edici niteliğe sahip olması gerekir. Yenilik, aynı tasarımın daha önce kamuya sunulmamış olması demektir. Ayırt edici nitelik ise tasarımın bilgilenmiş kullanıcıda, daha önce kamuya sunulmuş tasarımlardan farklı bir genel izlenim bırakmasıdır.
Tasarımcı ya da halefi tasarımı başvurudan önceki on iki ay içinde kamuya sunmuşsa bu açıklama yeniliği bozmaz. Bu süre geçtikten sonra yapılan başvuruda kendi önceki tanıtımı bile engel oluşturabilir. Tasarımın gizlilik şartıyla bir üçüncü kişiye gösterilmesi kamuya sunma sayılmaz.
Endüstriyel tasarım koruma süresi ne kadardır?
| Koruma türü | Süre | Kapsam |
|---|---|---|
| Tescilli tasarım | Başvurudan itibaren 5 yıl, beşer yıllık yenilemelerle en çok 25 yıl | Tasarımın izinsiz kullanımına karşı geniş koruma |
| Tescilsiz tasarım | Kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren 3 yıl | Esas olarak kopyalamaya karşı koruma |
Yenileme için ücretin kanuni süre içinde ödenmesi gerekir. Ücret tutarları her yıl ilan edilir.
Tasarım tescil başvurusu nasıl yapılır?
Tasarım tescil başvurusu, tasarımı açıkça gösteren görseller, ürün adı ve tasarımcı bilgileriyle TÜRKPATENT'e yapılır. Kurum şekli incelemeyi tamamladıktan sonra tasarımı bültende yayımlar. Yayından sonra üçüncü kişiler itiraz edebilir. Tek başvuruda aynı sınıftaki birden fazla tasarım çoklu başvuru olarak sunulabilir.
Tasarım hakkı ihlal edilirse ne yapılabilir?
Tasarım hakkı ihlal edildiğinde hak sahibi tecavüzün tespitini, durdurulmasını, ortadan kaldırılmasını ve zararın tazminini isteyebilir. Taklit ürünlere el konulması için dava sırasında ya da öncesinde ihtiyati tedbir talep edilebilir. Davalara fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi bakar. Tescilli olmayan bir tasarımın taklidi ise haksız rekabet hükümleriyle de değerlendirilebilir.
Endüstriyel tasarım ile faydalı model arasındaki fark nedir?
Endüstriyel tasarım ile faydalı model arasındaki fark, korunan unsurdur. Tasarım ürünün nasıl göründüğünü korur. Faydalı model ve patent ise ürünün nasıl çalıştığını, yani teknik çözümü korur. Aynı ürün hem teknik buluşu hem de görünümü için ayrı ayrı korunabilir.
Endüstriyel tasarım ile telif hakkı arasındaki fark nedir?
Endüstriyel tasarım tescille ya da kamuya sunulmayla korunurken telif hakkı eserin yaratılmasıyla kendiliğinden doğar. Sanat değeri taşıyan bazı ürün tasarımları her iki korumadan birlikte yararlanabilir. Tescil adımlarını marka ve patent tescili rehberinde anlattık. Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Tescil ya da ihlal için patent avukatları listesinden bir avukata danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.