Haksız rekabet piyasadaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamalardır. Kanunun amacı, bütün piyasa katılımcılarının yararına dürüst ve bozulmamış bir rekabet ortamı sağlamaktır. Haksız rekabetten yalnız rakipler değil, müşteriler de zarar görebilir.
Haksız rekabetin yasal dayanağı nedir?
Haksız rekabetin yasal dayanağı Türk Ticaret Kanunu'nun 54 ile 63. maddeleri arasındaki hükümlerdir. Kanun genel ilkeyi koyar, ardından haksız rekabet sayılan davranışları örnek olarak sayar. Sayılan haller sınırlı değildir. Dürüstlük kuralına aykırı başka davranışlar da haksız rekabet oluşturabilir.
Hangi davranışlar haksız rekabet sayılır?
Kanunda sayılan başlıca haksız rekabet halleri şunlardır:
- Başkalarını, onların mallarını ya da fiyatlarını yanlış veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek
- Kendi işletmesi ya da ürünleri hakkında yanlış veya yanıltıcı açıklama yapmak
- Başkasının ürünleri, iş ürünleri ya da işletmesiyle karışıklık yaratacak önlemler almak
- Başkalarının iş ürünlerinden izinsiz yararlanmak
- Çalışanları ya da müşterileri sözleşmeyi ihlal etmeye yöneltmek
- Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı biçimde ele geçirmek ya da açıklamak
Rakip ürünlerle yanıltıcı karşılaştırmalı reklam ve sürekli zararına satış gibi uygulamalar da bu kapsamda değerlendirilebilir.
Haksız rekabette hangi davalar açılabilir?
Haksız rekabet nedeniyle zarar gören ya da zarar tehlikesiyle karşılaşan kişi şu taleplerde bulunabilir:
- Fiilin haksız olup olmadığının tespiti
- Haksız rekabetin men'i, yani durdurulması
- Sonucun ortadan kaldırılması ve yanıltıcı beyanların düzeltilmesi
- Kusur varsa maddi tazminat, şartları varsa manevi tazminat
Mahkeme maddi tazminat olarak davalının haksız rekabetle elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da hükmedebilir. Dava sürerken ihtiyati tedbir istenebilir. Davalara asliye ticaret mahkemesi bakar. Para alacağı içeren taleplerde dava şartı arabuluculuk kuralını da kontrol etmek gerekir.
Haksız rekabet davalarında zamanaşımı ne kadardır?
Haksız rekabet davaları, hak sahibinin haklarının doğduğunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her halde doğumdan itibaren üç yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa bu süre hukuk davası için de geçerli olur.
Haksız rekabetin cezai sorumluluğu var mı?
Evet. Kanunda sayılan haksız rekabet fiillerini kasten işleyenler hakkında cezai yaptırım öngörülmüştür. Kovuşturma şikayete bağlıdır. Şikayet hakkı, tazminat davası açma hakkına sahip olanlara tanınmıştır.
Haksız rekabet ile marka ihlali arasındaki fark nedir?
Haksız rekabet ile marka ihlali arasındaki fark, korumanın dayanağıdır. Marka ihlali tescilli bir hakkın varlığını gerektirir. Haksız rekabet ise tescil aramaz, dürüstlük kuralına aykırılığı ölçü alır. Tescilsiz bir tasarım ya da ambalajın taklit edilmesi bu nedenle haksız rekabet yoluyla korunabilir. Tescil yolları için marka ve patent tescili rehberine bakabilirsiniz.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Delil toplama ve tedbir talebi için ticaret hukuku avukatları listesinden bir avukata danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.