Keşifte mahkeme duruşma salonundan çıkar ve uyuşmazlık konusu yeri ya da şeyi yerinde inceler. Bir arsanın sınırı, bir binadaki rutubetin kaynağı, bir tarlanın fiili kullanım durumu keşifle aydınlatılan tipik konulardır. Keşif, hakimin doğrudan gözlemine dayanan bir delildir.
Keşfin yasal dayanağı nedir?
Keşif hukuk davalarında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda düzenlenir. Ceza muhakemesinde de 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hakim ya da savcının keşif yapmasına imkan tanır. İdari yargıda keşif, mahkemenin re'sen araştırma yetkisi içinde kullanılır.
Keşif hangi davalarda yapılır?
Keşif en çok taşınmazlarla ilgili davalarda yapılır:
- Ortaklığın giderilmesi davaları: taşınmazın değeri ve aynen bölünüp bölünemeyeceği
- Tapu iptal ve tescil davaları, kadastro ile sınır uyuşmazlıkları
- Ecrimisil ve el atmanın önlenmesi davaları
- Kamulaştırma bedelinin tespiti
- İnşaat ayıpları ve kat karşılığı inşaat uyuşmazlıkları
- Komşuluk hukukundan doğan davalar
Tapu davalarının işleyişi için tapu iptal ve tescil davası rehberine bakabilirsiniz. Paydaşlar arasındaki uyuşmazlıklarda keşfin yeri ortaklığın giderilmesi davası maddesinde açıklanır.
Keşif nasıl yapılır?
Keşif mahkemenin ara kararıyla belirlenen gün ve saatte yapılır. Keşfe hakim, zabıt katibi ve gerekli görülen bilirkişiler katılır. Taraflar ve avukatları keşif gününden haberdar edilir; isterlerse keşifte hazır bulunur. Mahkeme keşif sırasında tanık da dinleyebilir. Keşifte yapılan gözlemler tutanağa geçirilir, bilirkişiler sonra raporlarını mahkemeye sunar. Mahkeme zorunlu gördüğü durumlarda keşfin video ya da fotoğrafla kaydedilmesine karar verebilir.
Keşif masrafını kim öder?
Keşif masrafı keşfi talep eden ya da ispat yükü kendisinde olan tarafça önceden avans olarak yatırılır. Bu masraf keşif harcını, bilirkişi ücretlerini ve ulaşım giderini kapsar. Avans süresinde yatırılmazsa taraf o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılabilir. Yargılama sonunda keşif masrafı da yargılama giderlerine eklenir ve davayı kaybeden tarafa yüklenir. Masraf tutarları resmi tarifelere göre belirlenir ve her yıl değişir.
Keşif kararına karşı ne yapılabilir?
Keşif kararı bir ara karardır ve tek başına kanun yoluna götürülemez. Taraflar keşif talebinin reddedilmesine ya da keşfin eksik yapıldığına ilişkin itirazlarını nihai kararla birlikte kanun yoluna taşır. Keşif tutanağına ve bilirkişi raporuna karşı itirazlar ise süresinde mahkemeye bildirilir. Mahkeme eksik gördüğü konuda yeniden keşif yapılmasına karar verebilir. İstinaf mahkemesi de gerekli görürse kendisi keşif yaptırabilir.
Keşif ile delil tespiti arasındaki fark nedir?
Keşif bir davanın içinde, esas hakkında karar vermek için yapılan incelemedir. Delil tespiti ise delilin kaybolma tehlikesi gibi bir sebeple, çoğu zaman dava açılmadan önce yapılan geçici bir hukuki korumadır. Delil tespiti sırasında da yerinde inceleme yapılabilir; fark, amacında ve zamanlamasındadır.
Keşif günü hazırlıklı olmak, bilirkişiye sorulacak soruları önceden belirlemek sonucu etkiler. Taşınmaz davalarında gayrimenkul hukuku alanında çalışan avukatlara danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.