Muris muvazaası miras davalarının en sık görülen türlerinden biridir. "Muris" mirasbırakan, "muvazaa" ise danışıklı işlem demektir. Mirasbırakan, örneğin bir çocuğunu ya da yeni eşini kayırmak için evini tapuda satış gösterir; gerçekte ise ortada bir bedel yoktur ve amaç diğer mirasçıları mirastan yoksun bırakmaktır.
Muris muvazaasının hukuki dayanağı nedir?
Muris muvazaasının dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun görünüşteki işlemlere ilişkin genel hükmü ile Yargıtay'ın içtihadı birleştirme kararıyla yerleşmiş uygulamadır. Bu uygulamaya göre görünüşteki satış, tarafların gerçek iradesini yansıtmadığı için geçersizdir. Gizlenen bağış ise tapuda resmi şekilde yapılmadığından o da geçerli sayılmaz.
Muris muvazaasının unsurları nelerdir?
- Mirasbırakanın sağlığında bir taşınmazı devretmesi
- İşlemin tapuda satış gibi gösterilmesi, gerçekte ise bağış olması
- Asıl amacın mirasçılardan mal kaçırmak olması
Mahkeme bu amacı somut olayın şartlarından çıkarır. Satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasındaki büyük fark, alıcının ödeme gücünün bulunmaması, mirasbırakanın satış için makul bir ihtiyacının olmaması ve aile içi ilişkiler bu değerlendirmede rol oynar.
Muris muvazaası davası nasıl açılır?
Muris muvazaası iddiası tapu iptal ve tescil davasıyla ileri sürülür. Davayı mirasbırakanın ölümünden sonra mirasçılardan her biri, kendi miras payı oranında açabilir. Diğer mirasçıların davaya katılması zorunlu değildir. Dava, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Dava süresince taşınmazın üçüncü kişilere devrini önlemek için ihtiyati tedbir istenebilir. Davanın işleyişi tapu iptal ve tescil davası rehberinde anlatılır.
Muris muvazaası nasıl ispat edilir?
Mirasçılar muvazaayı her türlü delille ispat edebilir. Bu konuda senetle ispat zorunluluğu yoktur, tanık beyanları da delil olarak kullanılabilir. Banka kayıtları, alıcının o tarihteki gelir durumu, taşınmazın satış tarihindeki gerçek değerini gösteren bilirkişi raporları ve mirasbırakanın beyanları başlıca delillerdir.
Muris muvazaası davası için süre var mı?
Hayır. Yerleşik içtihatta muvazaalı işlem baştan geçersiz sayıldığı için bu dava zamanaşımı ya da hak düşürücü süreye bağlı tutulmaz. Taşınmaz iyi niyetli üçüncü kişilere devredilmişse ise durum değişebilir; tapu siciline güvenerek mal edinen üçüncü kişi korunabilir.
Muris muvazaası ile tenkis davası arasındaki fark nedir?
Tenkis davası gerçek bir bağışın saklı payı aşan kısmının indirilmesini amaçlar ve yalnız saklı paylı mirasçılar açabilir. Muris muvazaası davasında ise görünüşteki işlemin geçersizliği istenir ve her yasal mirasçı dava açabilir. Uygulamada iki talep çoğu zaman aynı davada, biri asıl diğeri terditli olarak ileri sürülür.
Miras paylaşımının genel akışı için miras paylaşımı rehberine bakabilir, somut olayınızı miras avukatlarından biriyle değerlendirebilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.