Seri muhakeme soruşturma evresinin sonunda savcının şüpheliye indirimli bir yaptırım teklif ettiği özel usuldür. Şüpheli teklifi müdafii yanında kabul ederse dosya duruşma yapılmadan sonuçlanır. Usul 2019'da kanuna eklendi ve o tarihten bu yana birkaç kez değiştirildi.
Seri muhakemenin yasal dayanağı nedir?
Seri muhakemenin yasal dayanağı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250. maddesidir. Uygulamanın ayrıntıları Adalet Bakanlığının Ceza Muhakemesinde Seri Muhakeme Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Kapsamdaki suçların listesi son yargı paketleriyle değiştiği için güncel metni kontrol etmek gerekir.
Seri muhakeme hangi suçlarda uygulanır?
Seri muhakeme yalnız kanunda tek tek sayılan suçlarda uygulanır. 2026 itibarıyla Türk Ceza Kanunu'ndaki başlıca kapsam suçları şunlardır:
- Hakkı olmayan yere tecavüz ve gürültüye neden olma
- Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması ile trafik güvenliğini tehlikeye sokma
- Parada sahteciliğin bazı halleri ve mühür bozma
- Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan
- Başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması
Listede ateşli silahlar, orman, kooperatifler ve kumar aletleri mevzuatındaki bazı suçlar da yer alır. Kapsamdaki bir suç, kapsam dışı bir suçla birlikte işlenmişse usul uygulanmaz.
Seri muhakeme nasıl işler?
Seri muhakeme savcının usulü şüpheliye teklif etmesiyle başlar. Teklifin kabulü için şüphelinin yanında bir müdafi bulunması zorunludur. Savcı temel cezayı belirler ve bu cezadan yarı oranında indirim yapar. Koşulları varsa cezayı seçenek yaptırıma çevirebilir, erteleyebilir ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını uygulayabilir.
Savcı ardından görevli mahkemeye yazılı talepte bulunur. Mahkeme şüpheliyi müdafii huzurunda dinler. Şartlar oluşmuşsa talepteki yaptırımdan ağır olmamak üzere hüküm kurar. Mazeretsiz olarak gelmeyen şüpheli usulden vazgeçmiş sayılır.
Seri muhakeme hangi hallerde uygulanmaz?
Seri muhakeme yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı hallerinde uygulanmaz. Suç birden fazla kişiyle işlenmişse şüphelilerden birinin kabul etmemesi usulü engeller. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilen dosyalarda da bu yola gidilmez.
Seri muhakeme reddedilirse ne olur?
Seri muhakeme tamamlanamazsa soruşturma genel hükümlere göre sürer. Şüphelinin usulü kabul ettiğine dair beyanları sonraki aşamalarda aleyhine delil olarak kullanılamaz. Mahkemenin kurduğu hükme karşı itiraz yoluna gidilebilir.
Seri muhakeme ile basit yargılama arasındaki fark nedir?
Seri muhakeme ile basit yargılama arasındaki fark, uygulandıkları evre ve indirim oranıdır. Seri muhakeme soruşturma evresinde savcının teklifiyle işler ve yarı oranında indirim sağlar. Basit yargılama ise iddianame kabul edildikten sonra mahkemece uygulanır ve sonuç cezada dörtte bir indirim öngörür.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Teklifi kabul etmeden önce sonuçlarını bir avukatla değerlendirmeniz önemlidir. Ceza avukatları listesinden bölgenizdeki avukatlara ulaşabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.