Soruşturma suç şüphesinin yetkili makamlarca öğrenilmesiyle başlayıp iddianamenin kabulüne kadar süren evredir. Bu evrede savcılık, kamu davası açmaya yeterli delil olup olmadığını araştırır. Hakkında soruşturma yürütülen kişiye şüpheli denir.
Soruşturmayı kim yürütür?
Soruşturmayı Cumhuriyet savcısı yürütür. Savcı doğrudan ya da adli kolluk aracılığıyla delil toplar, ifade alır, bilirkişi incelemesi yaptırır. Arama, el koyma ve tutuklama gibi temel hakları sınırlayan tedbirlere kural olarak sulh ceza hakimliği karar verir.
Soruşturma nasıl başlar?
Soruşturma bir suç duyurusu, şikayet ya da savcılığın suçu herhangi bir yolla öğrenmesiyle başlar. Kendiliğinden soruşturulan suçlarda başvuru gerekmez. Şikayete bağlı suçlarda ise süresinde yapılmış bir şikayet olmadan işlem yapılamaz.
Soruşturma evresinde şüphelinin hakları nelerdir?
Şüphelinin en temel hakları susma hakkı ve müdafi yardımından yararlanma hakkıdır. Şüpheli, kendisine yöneltilen suçlamayı öğrenme ve lehine delil toplanmasını isteme hakkına da sahiptir. İfade sırasında bir müdafi bulunabilir. Soruşturma işlemleri kural olarak gizlidir. Hakim kararıyla müdafinin dosyayı inceleme yetkisi de sınırlanabilir.
Soruşturma ne kadar sürer?
Soruşturma için kanunda genel bir bitiş süresi yoktur. Basit bir dosya birkaç haftada sonuçlanabilirken bilirkişi raporu ya da yazışma gerektiren dosyalar aylarca sürebilir. Savcılık yine de suçun dava zamanaşımı dolmadan işlem yapmak zorundadır. Tutuklu şüphelilerde ise soruşturma evresindeki tutukluluk için ayrı üst sınırlar vardır. Dosyanın uzaması halinde dilekçeyle bilgi almak ya da ek delil sunmak mümkündür.
Soruşturmanın gizliliği ne anlama gelir?
Soruşturmanın gizliliği bu evredeki işlemlerin kamuya açık olmaması demektir. Amaç hem delillerin korunması hem de şüphelinin masumiyet karinesinin zedelenmemesidir. Gizlilik savunma hakkını ortadan kaldırmaz. Şüpheli ve müdafi, kısıtlama kararı yoksa dosyayı inceleyebilir. Kısıtlama kararı olsa bile şüphelinin kendi ifadesi ve bilirkişi raporu gibi belgeler incelenebilir.
Soruşturma nasıl sonuçlanır?
Soruşturma savcılığın toplanan delilleri değerlendirmesiyle sonuçlanır. Olası sonuçlar şunlardır:
- Yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir.
- Yeterli şüphe yoksa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
- Koşulları varsa kamu davasının açılması ertelenir.
- Kanunda sayılan suçlarda uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanır.
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına suçtan zarar gören kişi, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir.
Soruşturma ile kovuşturma arasındaki fark nedir?
Soruşturma ile kovuşturma arasındaki fark, evrenin kim tarafından yürütüldüğü ve nerede bittiğidir. Soruşturmayı savcı yürütür ve iddianamenin kabulüyle biter. Kovuşturma ise mahkeme önünde yürür ve hükmün kesinleşmesine kadar sürer. Şüpheli, iddianamenin kabulüyle sanık sıfatını alır.
Bütün aşamaları birlikte görmek için ceza davası süreci rehberimizi okuyabilirsiniz. Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. İfadeye çağrıldıysanız ceza avukatları listesinden destek alabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.