Tam yargı davası, idarenin bir işlemi ya da eylemi nedeniyle zarar gören kişinin bu zararın tazminini istediği idari davadır. Davada maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Dava, adliyede değil idare mahkemesinde görülür.
Tam yargı davasının yasal dayanağı nedir?
Tam yargı davasının yasal dayanağı Anayasa'nın idarenin sorumluluğunu düzenleyen 125. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'dur. Kanunun 2. maddesi idari dava türlerini sayar, 12 ve 13. maddeleri tam yargı davasının açılış yollarını düzenler.
Tam yargı davası hangi durumlarda açılır?
Tam yargı davası, idarenin hizmet kusuru ya da kusursuz sorumluluğu nedeniyle zarar doğduğunda açılır. Tipik örnekler şunlardır:
- Bakımsız bir yol ya da kapağı açık bir rögar nedeniyle yaşanan kaza
- Kamu hastanesindeki hizmet kusuru sonucu oluşan zarar
- Hukuka aykırı bir disiplin cezası ya da görevden uzaklaştırma nedeniyle kaybedilen maaş
- Kamu görevlisinin görevi sırasında verdiği zarar
Kamu görevlisinin görevi sırasında verdiği zarar için dava görevliye değil idareye karşı açılır. İdare ödediği tazminatı kusurlu görevliye rücu edebilir.
Tam yargı davası nasıl açılır?
Tam yargı davası, zararın kaynağına göre üç yoldan biriyle açılır:
| Zararın kaynağı | Yol |
|---|---|
| Yazılı bir idari işlem | İşlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde doğrudan tam yargı davası ya da iptal ve tam yargı davası birlikte |
| Önce açılan iptal davası | İptal kararının tebliğinden ya da işlemin uygulanmasından itibaren dava süresi içinde tam yargı davası |
| İdari eylem | Önce idareye başvuru, ret ya da cevapsızlık üzerine 60 gün içinde dava |
İdari eylemden zarar gören kişi, eylemi öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurmalıdır. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi işlemeye başlar.
Tam yargı davasında hangi tazminatlar istenebilir?
Tam yargı davasında maddi ve manevi tazminat istenebilir. Maddi tazminat, tedavi giderleri, kazanç kaybı ve eşya zararı gibi somut kayıpları kapsar. Ölüm halinde yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Zararın hesaplanmasında mahkeme genellikle bilirkişi incelemesi yaptırır. İdarenin ve zarar görenin kusur durumu da tazminat miktarını etkiler.
Tam yargı davası ile iptal davası arasındaki fark nedir?
Tam yargı davası ile iptal davası arasındaki fark, davanın amacıdır. İptal davası hukuka aykırı bir idari işlemin ortadan kaldırılmasını hedefler ve menfaat ilgisi yeterlidir. Tam yargı davası ise zararın parayla giderilmesini ister ve kişisel bir hakkın doğrudan zarar görmesini gerektirir. İptal davasının ayrıntıları için iptal davası rehberine bakabilirsiniz.
Tam yargı davası ile adli yargıdaki tazminat davası arasındaki fark nedir?
Tam yargı davası kamu hizmetinden doğan zararlar için idari yargıda açılır. Özel kişilerin verdiği zararlar ise haksız fiil hükümlerine göre adli yargıda görülür. Yanlış yargı yerinde açılan dava görev yönünden reddedilir ve zaman kaybına yol açar. Görevli yer konusunda tereddüt varsa görevli mahkeme kurallarını önceden incelemek gerekir.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Başvuru ve dava sürelerini kaçırmamak için idari dava avukatları listesinden bir avukata danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.