Tutuklama hüküm verilmeden önce şüpheli ya da sanığın hakim kararıyla özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır. Bir ceza değil, yargılamanın sağlıklı yürümesi için uygulanan geçici bir koruma tedbiridir. Bu yüzden ölçülü olması ve en son çare olarak kullanılması gerekir.
Tutuklama kararı hangi şartlarda verilir?
Tutuklama kararı somut delillere dayanan kuvvetli suç şüphesi ile bir tutuklama nedeninin birlikte bulunması halinde verilebilir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesine göre başlıca tutuklama nedenleri şunlardır:
- Kaçma ya da saklanma şüphesini doğuran somut olgular
- Delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme şüphesi
- Tanık, mağdur ya da başkalarına baskı girişimi şüphesi
Kanunda sayılan bazı ağır suçlarda, örneğin kasten öldürme, cinsel saldırı ve uyuşturucu ticaretinde tutuklama nedeni var sayılabilir. İşin önemiyle orantısız bir tutuklama kararı verilemez. Karar gerekçesinde adli kontrolün neden yetersiz kalacağı da gösterilmelidir.
Tutuklama yasağı hangi suçlarda vardır?
Tutuklama yasağı yalnız adli para cezası gerektiren suçlarda ve üst sınırı iki yılı geçmeyen hapis cezası öngören suçlarda geçerlidir. Vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar ile kanunda ayrıca sayılan bazı suçlar bu yasağın dışındadır.
Tutuklama kararını kim verir?
Tutuklama kararını soruşturma evresinde savcının istemi üzerine sulh ceza hakimi verir. Kovuşturma evresinde mahkeme savcının istemiyle ya da kendiliğinden karar verebilir. Tutuklama istenen kişi seçeceği ya da baronun görevlendireceği bir müdafiin yardımından yararlanır.
Azami tutukluluk süresi ne kadardır?
| Dosya türü | Azami süre |
|---|---|
| Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işler | Bir yıl, zorunlu hallerde altı ay uzatma |
| Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler | İki yıl, uzatmalarla toplam en çok beş yıl |
| Terör ve devlet güvenliğine karşı suçlar gibi istisnalar | Uzatmalarla toplam en çok yedi yıl |
Soruşturma evresinde ayrıca daha kısa üst sınırlar vardır. Çocuklar için süreler indirimli uygulanır. Tutukluluğun devamı soruşturmada en geç otuz günde bir incelenir.
Tutuklama ile gözaltı arasındaki fark nedir?
Tutuklama ile gözaltı arasındaki fark, kararı veren makam ve sürededir. Gözaltı, yakalanan kişinin savcılık kararıyla kısa süre tutulmasıdır. Süre kural olarak yirmi dört saattir, toplu suçlarda kanundaki sınırlar içinde uzatılabilir. Tutuklama ise yalnız hakim kararıyla verilir ve aylarca sürebilir. Gözaltı sonunda kişi ya serbest bırakılır ya da tutuklama veya adli kontrol istemiyle hakime sevk edilir.
Tutuklama kararına nasıl itiraz edilir?
Tutuklama kararına itiraz, kararı öğrenme tarihinden itibaren iki hafta içinde yapılabilir. Sulh ceza hakimliğinin tutuklama kararına itirazı asliye ceza mahkemesi hakimi inceler. Şüpheli ya da müdafi her zaman tahliye talebinde de bulunabilir. Haksız tutulan kişinin kanunda gösterilen koşullarda tazminat hakkı doğar.
Ağır cezalık dosyalarda süreci ağır ceza mahkemesi rehberinde anlattık. Bu madde genel bilgilendirme niteliğindedir. Bir yakınınız gözaltındaysa ağır ceza avukatları listesinden hızlıca destek alabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.