Ortaklığın giderilmesi davası eski adıyla izale-i şuyu davası olarak da bilinir. Mirasla kalan bir ev, birkaç kişinin birlikte aldığı bir arsa ya da ortak bir araç bu davaya konu olabilir. Paydaşlar malı nasıl paylaşacaklarında anlaşamazsa her biri mahkemeden ortaklığın sona erdirilmesini isteyebilir.
Ortaklığın giderilmesi davasının yasal dayanağı nedir?
Dava 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyetine ilişkin hükümlerine dayanır. Kanun, paylaşmayı isteme hakkını her paydaşa tanır. Mirasçılar arasındaki elbirliği mülkiyetinde de her mirasçı, kural olarak her zaman terekenin paylaştırılmasını isteyebilir.
Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Evet. 1 Eylül 2023'ten itibaren taşınır ile taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır. Arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa taşınmaza ilişkin anlaşma belgesi için icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir.
Ortaklığın giderilmesi davası nasıl işler?
Dava taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde açılır. Bütün paydaşların davada taraf olması zorunludur; bir paydaş eksikse dava ilerleyemez. Mal mirastan geliyorsa önce mirasçılık belgesi alınır ve mirasçıların kimliği netleşir. Mahkeme taşınmaz için keşif yapar, bilirkişi raporuyla değerini ve bölünebilir olup olmadığını tespit eder.
Mahkeme nasıl karar verir?
Mahkeme önce aynen taksimin mümkün olup olmadığına bakar. Mal, değerinde önemli bir azalma olmadan ve imar mevzuatına uygun biçimde paydaşlar arasında bölünebiliyorsa aynen paylaştırılır. Aynen bölme mümkün değilse malın satışına karar verilir. Bir apartman dairesi ya da küçük bir arsa çoğu zaman aynen bölünemez ve satışa çıkarılır. Satış, icra dairesi tarafından açık artırma yoluyla yapılır. Satış bedeli paydaşlara payları oranında dağıtılır.
Ortaklığın giderilmesi davasının masrafını kim öder?
Ortaklığın giderilmesi davasında masraflar, kural olarak paydaşlar arasında payları oranında paylaştırılır. Davada kazanan ya da kaybeden taraf ayrımı, diğer davalardaki gibi belirgin değildir; çünkü her paydaş ortaklığın sona ermesinden yararlanır. Keşif ile ilan giderlerini ve bilirkişi ücretini davacı avans olarak yatırır. Bu giderler karar sonunda paylaştırılır. Satış giderleri de satış bedelinden karşılanır.
Davayı kim açabilir?
Ortaklığın giderilmesi davasını paydaşlardan her biri tek başına açabilir. Payının küçüklüğü bu hakkı etkilemez. Diğer paydaşların tamamı davalı olarak gösterilir. Paydaşın borçlu olduğu durumda alacaklısı da kanundaki şartlarla bu yola başvurabilir.
Ortaklığın giderilmesi davası ile miras taksim sözleşmesi arasındaki fark nedir?
Miras taksim sözleşmesi mirasçıların kendi aralarında anlaşarak paylaşma yapmasıdır ve mahkemeye gerek bırakmaz. Ortaklığın giderilmesi davası ise anlaşma olmadığında başvurulan yargısal yoldur. Davanın masrafları ve süresi, anlaşmayla yapılan paylaşmaya göre belirgin biçimde fazladır. Bu yüzden arabuluculuk aşamasında uzlaşma imkanını ciddiyetle değerlendirmek yararlıdır.
Miras paylaşımının bütün aşamaları miras paylaşımı rehberinde anlatılır. Taşınmazınızla ilgili bir paylaşım sorununda gayrimenkul hukuku alanında çalışan avukatlara danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.