İçeriğe geç

Türkiye avukat ve hukuk bürosu dizini

Hukuk sözlüğü

Önalım Hakkı nedir?

Önalım hakkı, paylı mülkiyetteki bir taşınmazda paydaşlardan biri payını üçüncü kişiye sattığında diğer paydaşların o payı öncelikle satın alma hakkıdır.

Hazırlayan: AvukatNo Yayın EkibiGüncelleme:

Önalım hakkı paylı mülkiyetteki bir taşınmazda bir paydaşın payını yabancı birine satması halinde diğer paydaşlara tanınan öncelikli satın alma hakkıdır. Halk arasında şufa hakkı olarak da bilinir. Hakkın amacı, ortaklığa istenmeyen yabancıların girmesini önlemektir.

Önalım hakkının yasal dayanağı nedir?

Önalım hakkının yasal dayanağı Türk Medeni Kanunu'nun 732 ile 735. maddeleridir. 733 ve 734. maddeler, 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla önemli ölçüde değiştirildi. Eski kaynaklardaki süre ve bedel bilgileri bu yüzden güncel değildir.

Önalım hakkını kimler kullanabilir?

Yasal önalım hakkını, paylı mülkiyette payı satılan taşınmazın diğer paydaşları kullanabilir. Elbirliği mülkiyetinde, örneğin paylaşılmamış mirasta yasal önalım hakkı doğmaz. Kat mülkiyetine geçilmiş bir binada bir dairenin satışı, diğer bağımsız bölüm maliklerine önalım hakkı vermez. Taraflar ayrıca sözleşmeyle bir önalım hakkı kurup tapuya şerh verebilir. Şerhin etkisi on yıl sürer.

Önalım hakkı hangi satışlarda kullanılamaz?

Önalım hakkı cebri artırmayla yapılan satışlarda ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki satışlarda kullanılamaz. Bağış ya da trampa gibi satış niteliği taşımayan devirler de kural olarak önalım hakkı doğurmaz. Satışın bağış gibi gösterildiği muvazaalı işlemlerde ise durum mahkemece ayrıca değerlendirilir.

Önalım hakkı ne kadar sürede kullanılır?

SüreBaşlangıç
Üç aySatışın noter aracılığıyla hak sahibine bildirildiği tarih
Bir yılHer halde satış tarihi (2025 değişikliğinden önce iki yıldı)

Alıcı ya da satıcı, satışı diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirir. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir. Süre geçerse hak kendiliğinden düşer. Değişikliğin daha önce yapılmış satışlara etkisi için geçiş hükümlerinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Önalım davası nasıl açılır?

Önalım hakkı alıcıya karşı dava açılarak kullanılır. 2025 değişikliğiyle hakim, dava konusu payın rayiç bedelini gecikmeksizin belirler. Davacı bu rayiç bedel ile alıcıya düşen tapu giderlerini hakimin verdiği kesin süre içinde nakden yatırmak zorundadır. Bedel süresinde yatırılmazsa pay davacı adına tescil edilemez. Eski düzende yatırılacak tutar, payın satış bedeli esas alınarak belirleniyordu.

Önalım hakkından vazgeçilebilir mi?

Evet. Önalım hakkından vazgeçilebilir. Hakkın genel olarak kaldırılması için resmi şekilde vazgeçme ve tapuya şerh gerekir. Belirli bir satışla sınırlı vazgeçme ise yazılı şekilde yapılabilir ve satıştan önce ya da sonra verilebilir.

Önalım hakkı ile ortaklığın giderilmesi arasındaki fark nedir?

Önalım hakkı ile ortaklığın giderilmesi davası arasındaki fark, amaçtadır. Önalım ortaklığı koruyup yabancının girişini önler. Ortaklığın giderilmesi ise ortaklığı tamamen sona erdirir. Sürelerin niteliği için hak düşürücü süre maddesine, tapu uyuşmazlıkları için tapu iptal ve tescil davası rehberine bakabilirsiniz.

Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Süre kısa olduğundan gayrimenkul avukatları listesinden hızlıca destek almanız yararlı olur.

Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Reklam